{"id":783,"date":"2006-11-22T11:02:06","date_gmt":"2006-11-22T10:02:06","guid":{"rendered":"http:\/\/www.carballada.com\/archives\/783"},"modified":"2006-12-30T02:54:27","modified_gmt":"2006-12-30T01:54:27","slug":"apellido-carballada","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.carballada.com\/wordpress\/2006\/11\/apellido-carballada","title":{"rendered":"Apellido Carballada"},"content":{"rendered":"

\"Escudo<\/a><\/p>\n

Pablo <\/strong>ha publicado un documentado estudio sobre el apellido Carballada <\/strong>en su blog o meu curruncho<\/a> que paso a reproducir integramente a partir de aqu\u00ed.<\/p>\n

Hai tempo que eu vi\u00f1a \u00abprofundando\u00bb na idea de facer un post adicado a este meu apelido materno, Carballada, pois no seu d\u00eda procurei algunha informaci\u00f3n que me parece interesante compartir con outros que se chamen igual.<\/p>\n

ETIMOLOX\u00cdA<\/span><\/p>\n

Parece bastante evidente a orixe etimol\u00f3xica da palabra carballada<\/span>. Est\u00e1 claro que \u00e9 un apelido galego e case podemos adivi\u00f1ar o seu significado.<\/p>\n

Hoxe non existe esta palabra no galego actual. Pode ser que sexa derivada de carballeda<\/span>, que adem\u00e1is \u00e9 moito m\u00e1is abundante entre os apelidos galegos e que significa o mesmo que carballeira<\/span>: \u00ablugar poboado de carballos\u00bb. Non \u00e9 necesario que vos lembre o que \u00e9 un carballo<\/a>.<\/p>\n

<\/p>\n

Podemos asumir que carballada<\/span> \u00e9 unha variante de carballeda<\/span>, que deriva de carballo<\/span>. Pero de onde v\u00e9n carballo<\/span>? Como non son fil\u00f3logo perm\u00edtome citar a algu\u00e9n que si sabe destas cousas, como Xos\u00e9 Luis M\u00e9ndez Ferr\u00edn<\/a>, que deixou ben claro na \u00abCaixa dos Apelidos\u00bb que escribe os domingos no Faro<\/a>, que as orixes da palabra carballo constit\u00faen un enigma<\/span> ben arcaico pois a s\u00faa raiz \u00e9 preindoeuropea e ti\u00f1a significados como \u00abrocha, cousa de constituci\u00f3n dura, planta de monte \u00e1spera e dura\u00bb<\/span>.<\/p>\n

Posteriormente, sobreviviu \u00e1s linguas prerromanas e ao lat\u00edn para dar diferentes palabras nos idiomas europeos modernos, sempre relacionadas co monte e as s\u00faas plantas. Entre elas est\u00e1 o galego-portugu\u00e9s<\/a> carballo<\/span> ou carvalho<\/span>, pero tam\u00e9n o vasco<\/a> karbara<\/span>.<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

Como curiosidade, podemos engadir que si existe a palabra carvalhada<\/span> no portugu\u00e9s do Brasil<\/a>. Al\u00ed, nalg\u00fans estados do interior e o nordeste, a carvalhada<\/a> \u00e9 unha festa tradicional parecida \u00e1s festas de moros e cristi\u00e1ns de Espa\u00f1a, e mesmo o goberno emitiu estes selos.<\/p>\n

\"Sellos<\/a><\/p>\n

Non existe o apelido Carvalhada.<\/p>\n

ORIXE DO APELIDO<\/span><\/p>\n

Como todos os apelidos do pa\u00eds, o noso comezou a herdarse nalg\u00fan momento entre os s\u00e9culos XIV e XV. Seguramente ten orixe topon\u00edmica, o que quere dicir que foi un sobrenome que se lle puxo a unha familia que viv\u00eda nun lugar as\u00ed chamado e que despois ficou petrificado en forma de apelido, seguramente na forma \u00abda Carballada\u00bb. O \u00abda\u00bb ter\u00edase perdido na escuridade dos s\u00e9culos, como lle pasou \u00e1s preposici\u00f3ns de case todos os apelidos topon\u00edmicos.<\/p>\n

Hoxe non existe ning\u00fan lugar, aldea ou fregues\u00eda en Galicia<\/a> que se chame Carballada, ainda que si existiu, concretamente na fregues\u00eda de Mart\u00edn<\/a>, concello de B\u00f3veda<\/a> (Lugo<\/a>) un lugar, ou mellor dito, unhas pedras no r\u00edo que atravesa o lugar e que os veci\u00f1os chamaban Ponte da Carballada. Nesta aldea \u00e9 onde atopamos a maior concentraci\u00f3n de Carballadas!!<\/p>\n

O devanceiro m\u00e1is antigo do que te\u00f1o noticia \u00e9 Pedro Carballada<\/strong>, que andaba en pleitos cun tal Bartolom\u00e9 de Vilaboa en 1597<\/strong>, e que est\u00e1 documentado no cat\u00e1logo de Particulares nos fondos documentais do Arquivo do Reino de Galicia<\/a>.<\/p>\n

<\/a>
\n<\/span><\/p>\n

Teor\u00eda alternativa<\/span>: Pode ser que Carballada sexa simplemente unha variaci\u00f3n ou deturpaci\u00f3n m\u00e1is ou menos recente do apelido Carballeda<\/a>, tam\u00e9n orixinario de Lugo pero moito m\u00e1is frecuente. De ser as\u00ed, deber\u00edamos considerar a Ponte da Carballada<\/span> como unha denominaci\u00f3n posterior \u00e1 da familia.<\/p>\n

EMIGRACI\u00d3N<\/span><\/p>\n

\u00c9ste \u00e9 un apelido en perigo de extinci\u00f3n<\/span>, como case todos os apelidos \u00abraros\u00bb. Hoxe hai m\u00e1is Carballadas f\u00f3ra de Galicia e mesmo de Espa\u00f1a que no propio pa\u00eds. Isto \u00e9 debido, principalmente, \u00e1 forte sangr\u00eda migratoria que sufriu o interior de Galicia nos \u00faltimos 200 anos. Imaxinade as condici\u00f3ns de vida en Mart\u00edn (B\u00f3veda) no s\u00e9culo XIX… ou agora!<\/p>\n

Foron varios os que emigraron aos Estados Unidos<\/a> nos anos 20 e 30 e que est\u00e1n rexistrados nos arquivos de Ellis Island<\/a>, o centro receptor de inmigrantes, fronte \u00e1 Estatua da Liberdade. Isto explica que hoxe vivan neste pa\u00eds un importante n\u00famero de persoas con este apelido, concentrados nos estados de New York<\/a> e Ohio<\/a>, principalmente.<\/p>\n

En menor n\u00famero chegaron a Cuba<\/a>, e de a\u00ed, posteriormente, \u00e1 Florida<\/a>, Puerto Rico<\/a> e M\u00e9xico<\/a>.<\/p>\n

Pero o grande receptor foi, como non, a Arxentina<\/a>, pa\u00eds no que viven m\u00e1is Carballadas que en Espa\u00f1a, ainda que iso pasa tam\u00e9n con moitos outros apelidos galegos.<\/p>\n

ESTAT\u00cdSTICA<\/span><\/p>\n

O Instituto Nacional de Estad\u00edstica<\/a> sacou esta interesante p\u00e1xina<\/a> na que podemos procurar os apelidos dos residentes inscritos no padr\u00f3n do Reino de Espa\u00f1a.<\/p>\n

Isto pode ter diferentes aplicaci\u00f3ns, por exemplo, co\u00f1ecer a provincia de orixe do apelido en cuesti\u00f3n e o patr\u00f3n das migraci\u00f3ns dos seus portadores. Adem\u00e1is temos a opci\u00f3n de elixir se queremos procurar as provincias de residencia ou as de nacemento.<\/p>\n

O \u00fanico problema \u00e9 que se o resultado nunha provincia \u00e9 menos de 5, non aparece, e eses individuos pasan \u00e1 categor\u00eda de \u00abResto\u00bb.
\nEu procurei o apelido Carballada, por lugar de residencia<\/a> e de nacemento<\/a> (clicade para ver os reultados) e aqu\u00ed temos algunhas <\/p>\n

conclusi\u00f3ns<\/span>:<\/p>\n